10 bài thơ bằng tiếng Nahuatl được dịch sang tiếng Tây Ban Nha

Thơ ca ở Nahuatl được gọi là "hoa và bài hát", vì nó được đặc trưng như một cuộc đối thoại giữa trái tim của chính mình, thế giới, thiêng liêng và con người.

Do đó, nó rất quan trọng trong các xã hội Aztec. Các nhà thơ thường là linh mục hoặc hoàng tử có nhiệm vụ truyền đạt cảm xúc thi vị đến mọi người (Brinton, 2004).

Ngôn ngữ Nahuatl là ngôn ngữ Uto-Aztec được sử dụng bởi khoảng 1, 5 triệu người ở Mexico. Phần lớn những người nói tiếng Nahuatl sống ở khu vực trung tâm của đất nước (Ager, 2017).

Nahuatl là một ngôn ngữ giải cứu các hình thức thể hiện như thơ ca, do đó, một số biểu hiện của thể loại trữ tình này có thể được tìm thấy trong các cuốn sách và văn bản viết bằng ngôn ngữ Nahuatl.

Mặc dù thơ nói chung được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, một số nhà thơ mà tác giả của nhiều bài thơ ở Nahuatl được cho là có thể được công nhận. Một số mẫu vật là Tecayehuatzin, Nezahualpiltzin, Yoyontzin và Temilotzin.

Những bài thơ ở Nahuatl với bản dịch sang tiếng Tây Ban Nha

1- Nonantzin (Mẹ thân yêu của tôi)

Nonantzin Nonantzin ihcuac nimiquiz,

xinarouoca motlecuilpan

huan cuac tiaz Titlaxcal chihuaz,

ompa nopampa xichoca.

Huân tla acah mitztazaki tlaniz:

-Zoapille, tleca tichoca?

xiquilhui xoxouhqui tại cuahuitl,

trần poca ica popoca.

Mẹ bé nhỏ của tôi

Con nhỏ của tôi, khi tôi chết,

Chôn tôi bên bếp lò

và khi bạn đi làm bánh ngô cho tôi, anh ấy khóc.

Và nếu ai đó hỏi bạn:

- Thưa bà, tại sao bà lại khóc?

nói với anh ta rằng củi là màu xanh lá cây,

Nó làm cho bạn khóc với khói.

2- Ihcuac tlalixpan tlaneci ( Bình minh)

Ihcuac tlalixpan tlaneci

Ihcuac tlalixpan tlaneci,

trong mtztli momiquilia,

citlalimeh ixmimiqueh

trong ilhuicac moxotlaltia.

Ompa Huehca Itzintlan Tepetl,

popocatoc hoxacaltzin,

ompa yetoc notlahzotzin,

noyolotzin, nocihuatzin.

Bình minh

Khi trái đất khởi động

mặt trăng chết

những ngôi sao ngừng nhìn thấy nhau

bầu trời sáng lên.

Xa xa, dưới chân đồi,

khói bay ra từ cabin của tôi,

có người yêu của tôi,

trái tim tôi, người phụ nữ bé nhỏ của tôi (León-Portilla, 2017).

3- Tochan ở Altepetl- Bao vây hoa nhà chúng tôi

Tocahn ở xochitazaki,

các ngươi ở huecauh Mexihco Tenochtitlán;

cualcan, yeccan,

công nghệ huiquili Ipalnemohuani,

nincacata totlenyouh, tomahuizouh intlatic pac.

Tocha pocayautlan,

nemequimilolli trong altepetl

các ngươi ở axcan Mexihco Tenochtitlán;

tlahacililatatiltic tlacahuacayan.

Cuixoc huel tiquehuazqueh nican trong cuicatl?

mohualhuiquili nican Ipalnemohuani,

xương rồng nican totlenyouh, tomahuizouh trong

tlalticpac.

Nhà của chúng tôi bao vây hoa

Nhà của chúng tôi, hoa bao vây,

với tia nắng trong thành phố,

Mexico Tenochtitlán trong thời cổ đại;

nơi tốt, đẹp,

nơi ở của chúng ta

đưa chúng ta đến đây người cho sự sống,

đây là danh tiếng của chúng tôi

vinh quang của chúng ta trên trái đất.

Nhà của chúng tôi, sương mù khói,

thành phố liệm,

Mexico Tenochtitlán bây giờ;

nơi ồn ào của tiếng ồn

Chúng ta vẫn có thể nâng cao một bài hát chứ?

Ngài đã đưa chúng ta đến đây, người ban sự sống

đây là danh tiếng của chúng tôi

vinh quang của chúng ta trên trái đất.

4- Tochin ở Metztic - Con thỏ trên mặt trăng

Yohualtotomeh

inchan omanqueh:

cenca quiahuia yohualnepantla.

Trong ihcuac oyahqueh ở tlilmixtli,

yohualtotomeh patlantinemih,

azo quittayah tochin trong metztic.

Nehhuatl huel oniquimittac

trong yohualtotomehihuan

tochin trong metztic.

Con thỏ trên mặt trăng

Những con chim đêm

họ ở trong nhà anh;

Rất nhiều cơn mưa đã rơi vào giữa đêm.

Khi những đám mây đen rời đi,

những con chim đang bay

Có lẽ họ đã nhìn thấy con thỏ trên mặt trăng.

Tôi có thể chiêm ngưỡng

những con chim đêm

và cả con thỏ trên Mặt trăng.

5-Thơ

Ni hual hit trong

ni hual icnotlamati

zan ca anicnihuan

azo toxochiuh trên

Ma ye ic ninapantiuhcan

trên Ximohuaya?

Nihuallaocoya.

Dịch

Ở đây tôi bắt đầu khóc

Tôi đang buồn

Tôi chỉ là một ca sĩ

Xem nào, các bạn của tôi

có lẽ với những bông hoa của chúng tôi

Tôi có phải ăn mặc ở đâu không

Có những người không có cơ thể?

Tôi đang buồn

6- Piltototsin-Pajarillo Pajarillo

Piltototsin, kenke tikuika?

Na nikuika pampa niyolpaki,

na nikuika pampa nochipa tlanes

iuan ta, kenke axtikuika?

Piltototsin, kenke tikuika?

Na nikuika pampa niyoltok,

na nikuika pampa amo nikokojtok,

uan ta, kenke ax tikuika?

Piltototsin, kenke tikuika?

Na nikuika pampa nitlayejyekmati,

na nikuika pampa onkaj tonati

uan ta, kenke axtikuika?

Chim Pajarillo

Tại sao bạn hát

Tôi hát vì tôi hạnh phúc,

Tôi hát vì nó luôn luôn sáng

còn bạn, tại sao bạn không hát?

Pajarillo, tại sao bạn hát?

Tôi hát vì tôi có cuộc sống,

Tôi hát vì tôi không đau

còn bạn, tại sao bạn không hát?

Pajarillo, tại sao bạn hát?

Tôi hát vì tôi thấy những điều đẹp đẽ,

Tôi hát vì có nắng,

Còn bạn, tại sao bạn không hát?

7-Thơ

Nimitstlasojtla inon tetlakauilili

ma tlakatl ti tepetlakpayotl miyotl

nech katl tlalelchiualistli nech

neyoliximachilistli là sitlalxonekuili

aikmikini itech nikampa tetonali

Dịch

Tôi yêu bạn đó là sự thừa kế

Người của bạn cho tôi cái gì? bạn là

đỉnh ánh sáng trong sự tồn tại của tôi

và một lời trách móc không thể tránh khỏi trong tôi

lương tâm và một thức tỉnh bất tử

trong tâm hồn tôi

8-Niuinti- Tôi say

Niuinti, nichoka, niknotlamati,

nik mati, nik itoa,

nik ilnamiki:

Ma ka aik nimiki

Ma Ka Aik Nipoliui.

Trong kan ajmikoa,

ở kan trên tepetiua,

trong ma onkan niau ...

Ma ka aik nimiki,

Ma Ka Aik Nipoliui.

Tôi say

Tôi say, tôi khóc, tôi đau buồn

Tôi nghĩ, tôi nói,

Tôi tìm thấy nó trong tôi:

nếu tôi không bao giờ chết,

nếu nó không bao giờ biến mất

Ở đó không có cái chết

nơi cô bị chinh phục,

Tôi sẽ đến đó ...

Nếu tôi không bao giờ chết,

nếu nó không bao giờ biến mất

9-Nitlayokoya-Tôi buồn

Nitlayokoya, niknotlamatiya

san, Nitepiltsin Nesaualkoyotl

xochitika ye iuan kuikatika

nikimilnamiki tepiluan,

không phải là

yejua Tesosomoktsin,

hoặc yejuan Kuajkuajtsin.

Ok nelinan,

kenonamik

Maya nikintoka trong intepiluan,

maya nikimonitkili toxochiu!

Ma ik itech nonasi,

yektli yan kuikatl trong Tesosomoktsin.

O aik ompoliuis trong moteyo,

Nopiltsin, Tesosomoktsin!

Anka sa ye trong mokuik đến ika

niualchoka,

trong san niualiknotlamatiko,

nontiya.

San niualayokoya, niknotlamati.

Ayokik, ayok,

kenmanian,

Titechyaitakiu ở tlaltipak,

ika nontiya.

10-Tôi buồn

Tôi buồn, tôi đau buồn,

Tôi, ông Nezahualcoyotlcon

hoa và với những bài hát,

Tôi nhớ các hoàng tử

cho những người đã rời đi

đến Tezozomoctzin,

đến Cuacuahtzin.

Thật ra họ sống,

ở đó bằng cách nào đó có

Tôi ước tôi có thể theo các hoàng tử

lấy hoa của chúng tôi

Nếu tôi có thể làm của tôi

những bài hát Tezozomoctzin tuyệt đẹp!

Danh tiếng của bạn sẽ không bao giờ bị hư mất!

Ôi chúa ơi, Tezozomoctzin của bạn!

Vì vậy, thiếu các bài hát của bạn

Tôi đã đến phiền não

Tôi chỉ thấy buồn

Tôi tự xé

Tôi đã đến để buồn, tôi đau buồn

bạn không còn ở đây nữa, không còn nữa

trong khu vực nơi nó tồn tại theo một cách nào đó,

để lại cho chúng tôi mà không có điều khoản trên trái đất

vì điều này, tôi tự xé.

10- Nikitoa- Tôi hỏi nó

Niqitoa hoặc Nesaualkoyotl:

Kuix ok neli nemoua trong tlaltikpak?

Một nochipa tlaltikpak:

san achika ya nikan.

Tel ka chalchiuitl no xamani,

không có teokuitlatl ở tlapani,

không ketsali posteki.

Một nochipa tlaltikpak:

san achika và nicky.

Tôi hỏi nó

Tôi hỏi Nezahualcóyotl:

Có thực sự bắt nguồn từ trái đất?

Không phải mãi mãi trên trái đất:

chỉ một chút ở đây

Ngay cả khi ngọc vỡ,

ngay cả khi nó bị vàng, nó sẽ vỡ,

mặc dù bộ lông quetzal bị rách

Không phải mãi mãi trên trái đất:

chỉ một chút ở đây (Mexica, 2017).